Darmowa dostawa od 100zł Wysyłka tego samego dnia!

Układ endokannabinoidowy w pigułce

Prawdopodobnie każdy, kto interesuje się tematem konopi lub regularnie korzysta z produktów konopnych słyszał choć raz o układzie endokannabinoidowym i o jego związku z kannabinoidami. To właśnie on w największym stopniu stoi za tym, że konopie oraz zawarte w nich kannabinoidy mają tak pozytywny wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie. Układ endokannabinoidowy jest niezwykle istotny w zrozumieniu w jaki sposób konopie wpływają na nasz organizm. Choć nadal nie wiemy wszystkiego w tym temacie, to wiemy na pewno, że pełni on niezwykle ważną rolę w naszym organizmie. Czym jest układ endokannabinoidowy i co ma wspólnego z konopiami? Zapraszamy do przeczytania artykułu.

02.06.21

Spis treści:

  1. Czym jest układ endokannabinoidowy?
  2. Z czego składa się układ endokannabinoidowy?
  3. Receptory endokannabinoidowe – jak działają?
  4. Czym są endokannabinoidy?
  5. Czym są enzymy metaboliczne?
  6. Jak działa układ endokannabinoidowy?
  7. Układ endokannabinoidowy a konopie
  8. THC a układ endokannabinoidowy
  9. CBD a układ endokannabinoidowy
  10. Układ endokannabinoidowy – badania
  11. Układ endokannabinoidowy – podsumowanie

Czym jest układ endokannabinoidowy?

Układ endokannabinoidowy stanowi jeden z najważniejszych biologicznych systemów w ludzkim organizmie, a być może nawet najważniejszy. Elementy układu kannabinoidowego znajdują się niemalże w całym ciele, w tym w układzie odpornościowym, przewodzie pokarmowym oraz centralnym i obwodowym układzie nerwowym. Bierze on udział w przebiegu wielu istotnych procesów fizjologicznych, takich jak:

  • aktywność motoryczna
  • regulacja nastroju i motywacja
  • regulacja łaknienia
  • kontrola metabolizmu węglowodanów oraz lipidów
  • kontrola połączeń neurohormonalnych i neuroimmunologicznych
  • funkcjonowanie trzustki
  • regulacja gospodarki energetycznej

Można zatem stwierdzić, że układ endokannabinoidowy pełni ważną rolę w utrzymaniu homeostazy i prawidłowego funkcjonowania całego organizmu. Dlatego nazywamy go również “regulatorem homeostatycznym”. Wpływa on także na ogólne zadowolenie i samopoczucie. To właśnie on jest odpowiedzialny między innymi za odczuwanie radości i ekscytacji. Ma on związek chociażby z odczuwaniem zadowolenia, spełnienia, a nawet euforii, których doświadczają osoby uprawiające sport.

Ponadto kontroluje on ośrodek nagrody w mózgu, przez co wpływa bezpośrednio na umiejętność odczuwania szczęścia i przyjemności. Wpływa także na odczuwanie bólu, jak również uczucie głodu oraz sytości. Jak zatem dokładnie działa układ kannabinoidowy i jak to możliwe, że pełni on tak wiele niezbędnych funkcji?

Z czego składa się układ endokannabinoidowy?

W skład elementów budowy układu endokannabinoidowego wchodzą endokannabinoidy, receptory kannabinoidowe oraz enzymy metaboliczne. Oto ich najważniejsze funkcje:

  • Endokannabinoidy – są syntetyzowane w organizmie wchodząc w reakcję z receptorami kannabinoidowymi: Anandamidem (AEA) i 2-Arachidonyglicerolem (2-AG) wywołując określoną reakcję organizmu.
  • Receptory kannabinoidowe – receptory CB1 i CB2 tworzą układ endokannabinoidowy i są one rozsiane po całym ludzkim organizmie. Kannabinoidy zawarte w konopiach wiążą się z receptorami endokannabinoidowymi , wywołując różne reakcje organizmu i efekty zdrowotne.
  • Enzymy metaboliczne – ich rolą jest synteza, wychwytywanie oraz rozkładanie kannabinoidów zużytych przez nasz organizm. Pełnią funkcję katalizatorów reakcji chemicznych.

Poznanie działania poszczególnych elementów układu endokannabinoidowego jest kluczowe, w zrozumieniu jak istotną rolę pełni on w naszym organizmie. Ponadto rzuca światło na powiązanie między konopiami i naszym zdrowiem oraz ich wpływ na funkcjonowaniem naszego całego organizmu. Zatem jak dokładnie działają elementy układu endokannabinoidowego?

Receptory endokannabinoidowe – jak działają?

Podział receptorów endokannabinoidowych zależy od miejsca ich występowania w organizmie. Do tej pory udało się wyróżnić dwa rodzaje receptorów kannabinoidowych. Są to receptory: CB1 i CB2, które należą do rodziny receptorów 7-transbłonowych.

Receptory CB1, nazywane również centralnymi, występują głównie w mózgu oraz układzie nerwowym (podwzgórzu, jądrach pnia mózgu oraz układzie limbicznym). Ich obecność została jednak wykazana również w takich narządach jak: pęcherz moczowy, tkanka tłuszczowa, serce, płuca, jajowody, macica, wątroba oraz mięśnie. Znajdują się one nawet w śliniankach.

Receptory CB1 składają się z 472 aminokwasów. To właśnie receptory one są odpowiedzialne w dużej mierze za takie funkcje organizmu jak odczuwanie apetytu, odczuwanie bólu, pamięć oraz przetwarzanie emocji. Stymulacja receptora CB1 posiada działanie między innymi: przeciwwymiotne, przeciwbólowe, uspokajające, a także może wzmagać apetyt. Dzięki odpowiednim substancjom wpływającym na receptor CB1 można także hamować apetyt, a w związku z tym stanowić ważny element kuracji w walce z problemem otyłości i nadwagi.

Receptory CB2 nadal nie zostały tak dokładnie zbadane, jak receptory CB1. Wiemy natomiast, że w przeciwieństwie do receptorów CB1, znajdują się one poza centralnym układem nerwowym. Występują one głównie w układzie odpornościowym, a także w wątrobie, komórkach tłuszczowych, kościach, przewodzie pokarmowym oraz układzie rozrodczym. Jego główną rolą jest odpowiedź na stany zapalne oraz choroby i patogeny. Warto wspomnieć, że receptory CB2 mogą również zostać znalezione w częściach organizmu, w których zazwyczaj nie występują. Zdarza się to w przypadku uszkodzenia tkanki lub wystąpienia stanów zapalnych.

Czym są endokannabinoidy?

Endokannabinoidy to niewielkie cząsteczki, będące neurotransmiterami odpowiedzialnymi za aktywowanie receptorów kannabinoidowych w organizmie. Wchodzą w interakcję z receptorami kannabinoidowymi, wywołując określone reakcje w organach, w których się znajdują. Do tej pory odkryto dwa endokannabinoidy naturalnie wytwarzane przez ludzki organizm:

  • Anandamid (AEA) – organiczny związek chemiczny występujący w żywych organizmach. Należy do związków psychoaktywnych i neuroprzekaźników wchodzących w skład układu endokannabinoidowego. Jest on produkowany przez organizm w trakcie relaksu oraz snu. Badania z 2003 roku wykazały, że wzrost poziomu anandamidu występuje u osób uprawiających sport, co może doprowadzić do tak zwanej “euforii biegacza”. Anandamid bowiem pozytywnie wpływa na nastrój oraz samopoczucie. Jego wysokie stężenie sprzyja odporności organizmu na ból oraz dyskomfort. Jest on wydzielany również podczas masażu.
  • 2-Arachidonyloglicerol (2-AG) – agonista receptora CB1 i związek chemiczny należący do grupy endokannabinoidów. Należy on do grupy estrów glicerolu (gliceryny), kwasu arachidowego (znajdującego się w orzeszkach arachidowych) i kwasu tłuszczowego omega-6.

Endokannabinoidy pochodzą od cząsteczek, których budowa opiera się na lipidach. Pełnią one istotną rolę w ludzkim ciele i pomagają utrzymywać homeostazę organizmu. Działają na receptory kannabinoidowe, przez co są wpływają na istotne funkcje organizmu, takie jak sen, pamięć i proces zapamiętywania, apetyt i wiele innych.

Czym są enzymy metaboliczne?

Enzymy metaboliczne biorą udział w syntezie, wychwytywaniu i degradacji ligandów receptorów CB1 i CB2. Ich rolą jest degradacja kannabinoidów, gdy zostaną już zużyte przez organizm. Do tej pory wyróżniono dwa enzymy metaboliczne, rozkładające kannabinoidy. Są to: MAGL oraz FAAH. Co dokładnie o nich wiemy?

  • MAGL – lipaza monoacyglicerolu, odpowiedzialna za rozkład 2-Arachidonyloglicerolu (2-AG). Może odgrywać ważną rolę w procesie leczenia chorób o podłożu zapalnym, wywołanym przez złe tłuszcze oraz lipidy wywołujące pojawienie się zmian i guzów nowotworowych.
  • FAAHL – odpowiedzialny za rozkład Anandamidu (AEA). Inhibitory tego enzymu powodują podwyższenie stężenia FAAH, dlatego trwają badania nad ich zastosowaniem w leczeniu chorób o podłożu neurodegeneracyjnym i zapalnym.

Enzymy metaboliczne na ogół uczestniczą w niemalże wszystkich reakcjach chemicznych organizmów żywych, w tym ludzi, zwierząt i drobnoustrojów.

Jak działa układ endokannabinoidowy?

Jak wspomniano wyżej, układ endokannabinoidowy to jeden z najważniejszych, a możliwe że nawet najważniejszy system w organizmie człowieka. Pełni on ważną rolę między innymi w procesie tworzenia sieci neuronów w mózgu, przez co uczestniczy on w procesach zapamiętywania. Wpływa on także na koordynację ruchową oraz na zachowania motywacyjno-behawioralne. To właśnie układ endokannabinoidowy odpowiada za cenne właściwości konopi i ich pozytywny wpływ na nasze zdrowie. Dzieje się tak, ponieważ układ ten bierze udział w wielu istotnych funkcjach organizmu, takich jak:

  • trawienie i funkcjonowanie przewodu pokarmowego
  • odczuwanie głodu oraz sytości
  • pamięć i przyswajanie informacji
  • praca układu immunologicznego
  • przemiana materii
  • praca serca
  • praca układu hormonalnego
  • utrzymanie prawidłowej temperatury ciała
  • sen
  • nastrój i emocje
  • praca centralnego i obwodowego układu nerwowego

Gdy w organizmie następuje rozwój choroby lub stanu zapalnego, układ endokannabinoidowy zaczyna wytwarzać kannabinoidy w celu przywrócenia równowagi organizmu. Kannabinoidy łączą się z receptorami kannabinoidowymi. W ten sposób następuje proces “naprawczy” organizmu. Ten proces odpowiada między innymi za wywołanie gorączki w przypadku infekcji.

Niedobór endokannabinoidów może doprowadzić do rozwoju poważnych chorób i dolegliwości. Należą do nich między innymi choroby neurodegeneracyjne i autoimmunologiczne, przewlekłe dolegliwości bólowe, schorzenia przewodu pokarmowego oraz zaburzenia natury psychicznej.

Układ endokannabinoidowy a konopie

Badania pokazują, że każdy człowiek posiada określoną objętość kannabinoidów w organizmie. Niedostateczna ilość kannabinoidów może doprowadzić do zaburzenia równowagi organizmu oraz do pojawienia się chorób i stanów zapalnych. Właśnie dlatego, kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układu endokannabinoidowego odgrywają konopie, a dokładniej zawarte w nich fitokannabinoidy. Jak sama nazwa wskazuje, układ endokannabinoidowy jest ściśle powiązany z kannabinoidami zawartymi w konopiach. Są to między innymi kannabinoidy takie jak CBD (kannabidiol) oraz THC (tetrahydrokannabidiol).

Udowodniono, że fitokannabinoidy zawarte w konopiach są w swojej strukturze niemalże identyczne jak kannabinoidy wytwarzane przez ludzki organizm. Dzięki temu, fitokannabinoidy konopne są w stanie wspierać funkcjonowanie ludzkiego układu endokannabinoidowego. Fitokannabinoidy łączą się z receptorami CB1 i CB2, stymulując układ endokannabinoidowy, a tym samym przywracając go do prawidłowej pracy. Istnieje ponad sto różnych odmian kannabinoidów zawartych w konopiach, które pozytywnie wpływają na nasz organizm. Najpopularniejsze z nich to wspomniane już wyżej CBD oraz THC.

THC a układ endokannabinoidowy

Tetrahydrokannabidiol (THC) jest podobnie zbudowany jak wspomniany wcześniej endokannabinoid – anandamid. Jest on odpowiedzialny między innymi za nastrój, apetyt, zapamiętywanie oraz odczuwanie bólu. THC jest kannabinoidem, który występuje w wysokich stężeniach w marihuanie. Przede wszystkim, wykazuje ono właściwości znieczulające i przeciwzapalne, jak również uspokajające. To właśnie dzięki budowie podobnej do anandamidu, THC wykazuje silne właściwości terapeutyczne i jest przepisywane w formie leczniczej marihuany przy wielu schorzeniach, takich jak chociażby choroby neurologiczne.

CBD a układ endokannabinoidowy

Kannabidiol, czyli CBD, jest drugim najlepiej przebadanym kannabinoidem po THC. W przeciwieństwie do THC, kannabidiol nie wykazuje właściwości odurzających, a do stosowania produktów o wysokiej zawartości CBD nie potrzebna jest recepta. Są one całkowicie legalne. CBD stymuluje głównie receptory CB2, odpowiedzialne za prawidłową pracę układu odpornościowego. Podnosi on również poziom anandamidu, który pozytywnie wpływa na nasz nastrój i samopoczucie. Dzięki temu produkty z wysoką zawartością CBD, na przykład olejki, są zalecane osobom z obniżonym nastrojem oraz depresją.

Układ endokannabinoidowy – badania

Jeśli chodzi o poznanie układu endokannabinoidowego przez świat nauki, to jest on stosunkowo nowym odkryciem. Został on bowiem odkryty około roku 1988 w trakcie badań laboratoryjnych na szczurach. Badania nad układem endokannabinoidowym oraz nad wpływem konopi na ludzki organizm wciąż trwają. Obecnie wiemy już jednak, że konopie mają pozytywny wpływ na ludzkie zdrowie i na funkcjonowanie praktycznie każdego organu oraz układu w ciele człowieka. Dają one nadzieję na powstanie nowych, a przede wszystkim naturalnych i wolnych od ciężkich skutków ubocznych terapii, skutecznych w walce z chociażby chorobami przewlekłymi i autoimmunologicznymi. Dlatego warto śledzić temat, a profilaktycznie stosować produkty konopne, takie jak susz lub olejki CBD.

Układ endokannabinoidowy – podsumowanie

Podsumowując, układ endokannabinoidowy jest najważniejszym układem w ciele człowieka, odpowiedzialnym za funkcjonowanie całego organizmu. Elementy układu endokannabinoidowego są rozsiane po całym ludzkim organizmie. Znajdują się między innymi w kościach, mózgu, wątrobie, trzustce, przewodzie pokarmowym i układzie rozrodczym. Konopie oraz zawarte w nich kannabinoidy mają bezpośredni, pozytywny wpływ na funkcjonowanie naszego organizmu poprzez stymulowanie receptorów kannabinoidowych CB1 i CB2. Dzięki temu mają pozytywny wpływ na takie mechanizmy w ciele człowieka jak: sen, pamięć, nastrój, trawienie, metabolizm, odporność, temperatura ciała, procesy przeciwzapalne i obronne organizmu, i wiele innych.

Źródła

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3997295/
  2. https://pl.wikipedia.org/wiki/Anandamid
  3. https://pl.wikipedia.org/wiki/2-Arachidonyloglicerol
  4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28439004/
  5. https://www.nature.com/articles/4000999
  6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5576607/
  7. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2241751/
  8. https://phmd.pl/api/files/view/116970.pdf